NUNOT SA ALISNGAW SA KAPE| Sunod nga lakang: pagbangon sa Marawi

KANIADTONG milabay nga Miyerkoles sa gabi-I sayo nga midu-aw sa ako-a ang katulogon. Sanglit naandan na nako nga maghulat sa “late night” nga balita sa telebisyon ako kini nga gipugngan pinaagi sa paggawas sa balay ug paglakaw-lakaw diha lamang sa duol.

Pagkahanaw sa akong katulogon mibalik ko ug sulod sa balay. Igo gyud nga nagsugod na ang balita sa telebisyon mga alas 11 sa gabi-i. Susama sa nanglabay nga mga gabi-I sukad sa halos duha na ka bulan, ang nag-una sa mga balita kaniadtong milabay nga Miyerkoles mao ang nahitabo nga giyera didto sa Marawi, Lanao del Sur tali sa mga tropa sa kagamhanan ug sa mga terorista’ng grupo nga gipangulohan sa magso-on nga Maute ug sa Abu Sayaff nga si Isnilon Hapilon. Kini nga grupo mga sumusunod sa ISIS didto sa Middle East, sumala pa.

Paghuman sa balita nahanaw na hinuon ang akong katulogon. Mao nga nagdesisyon na lang ko nga magsusi sa akong e-mail basin naay mga mensahe alang kanako.

Nagtempla una ko’g kape una mag-abli sa akong computer. Wa gyud ko masayop. Naa gyu’d mensahe gikan sa akong karaho nga pag-umangkon na si JB kinsa tu-a karon sa Saudi Arabia, nanimpalad alang kuno sa kaugmaon sa iyang unang anak.

Mao kini ang unod sa iyang mensahe:

“Good evening sa imo diha ‘Kol. Musta na man mo diha sa Davao? Wa mo mapiksi sa giyera didto sa Marawi?

“Di na ko ganahan mobasa ug maminaw sa balita diha sa ato ‘Kol kay luoy kaayo tan-awon ang sitwasyon sa atong mga kaigsuonan nga mga Muslim ug Kristiyanos nga taga Marawi. Unya maglagot pud ko kay grabe kaayo ang bakbakan; dugo-on kaayo ug sa huna-huna pa lang mora’g moabot diri sa Saudi ang baho sa nahibiling mga patayng lawas didto sa gigiyerahan.

“Mao nga lain na lang ako nga ipangutana sa imoha ‘Kol. Naunsa na man ang klima diha sa ato-a karon nga ang mga silingan nga mga lalawigan sa North Cotabato, Maguindanao ug Sultan Kudarat halos wa ma’y undang ang baha? Mora ug halos tulo na sab ka semana nga kanunay masulod sa balita gikan sa Pilipinas ang pagbaha sa mga sapa didto sa maong mga dapit. Guol ko maghuna-huna ‘Kol kay basin ang atong Dabaw gibaha na pud.

“Tinuod way mga kinabuhi nga naalaot sa gipangbaha nga kalungsoran pero gibanlas pud ang mga kabuhi-an nga mga tanum sa maong mga dapit. Ti-aw mo ba ‘Kol nga subay sa mga balita gikan diha sa Pilipinas libu-an na ka ektarya nga humayan ug maisan ang gisanapan sa tubig; libo-an pud ka mga balay ang nangagusbat ug naanod tungod sa bagiyos sa baha. Ang nahitabo ‘Kol na IDP* ra gihapon ang mga dili taga Marawi, di tungod sa giyera kon dili tungod sa tubig. Nangbakwet pud diay ang mga taga Maguindanao, North Cotabato ug pipila ka mga lungsod sa Sultan Kudarat ngadto sa mga lugar nga luwas sila sa baha.

“Grabe huna-huna-on ‘Kol alang sa amo-a nga taga Mindanao nga makadawat ug balita diri sa Saudi nga maghulagway sa kadaot diha sa atu-a. Ti-aw mo ba pila ka libo ka pamilya ang kinahanglan mohiklin ngadto sa mga ‘evacuation centers’ aron di maangin sa gubat. Ug ang maong mga tawo nga milikay sa giyera grabe nga nag-antus sa kauhaw gumikan sa kakulang sa tubig imnon. Unya ‘Kol, amo pud nabalitaan diri sa Saudi ang atong mga kaigsuonan nga mga Muslim ug Kristiyano nga apektado sa baha nag-antos usab sa kagutom ug kauhaw taliwala sa nagsobrang bul-og sa tubig..”

Human nako ug basa sa e-mail sa akong pag-umangkon nga si JB akong naaninaw ang iya usab nga gibati nga kalu-oy ug kabalaka sa sama kaniya nga taga Mindanao. Mao nga bisan ug katulogon na ako niadtong gabhi-ona, gitungab nako ang nahibilin nga kape sa akong tasa ug ako siya’ng gitubag.

“Dong JB, ingon gyud seguiro niini ang kapalaran sa uban natong mga kaigsuonan diri sa Mindanao.

Mora ug nahimo na nga kabahin sa kasaysayan sa isla nga ang mga tawo dinhi mag-antus sa magkadaiyang katalagman, gimugna man sa kinaiyahan o’ hinimo-an sa katawhan.

“Pero Jib, seguro ang nahibilin nga mahimo nato mao ang hugot nga pagsalig sa Gino-o ug sa pagpaluyo sa kagamhanan aron matuman niini ang kaakuhan nga ibalik sa normal ang kahimtang sa Marawi ug sa mga dapit nga gikuso-kuso sa baha. Matud pa sa panultihon Jibby, ang hugot nga pagtu-o sa labaw nga makagagahum ug sa pag-ampo makapasibog ug bukid. Sa akong panglantaw mao na kini ang tukmang panahon nga itutok sa panalangin ug paghiusa ang atong mosunod nga mga kalihuka.”

Human unya sa kagubot ug katalagman gikinahanglan ang pag-hiusa sa tanan aron dali nga makabangon ang Mindanao.

Posted in Opinion