NUNOT SA ALISNGAW SA KAPE| Sikat ang ‘Pinas, Mindanao, ‘negatively’ lang

KANIADTONG Huwebes sa buntag medyo luag ang akong panahon. Busa nag-abli ko sa akong e-mail aron susihon kon dunay mga komunikasyon nga gipadala sa ako-a sa mga higala. Medyo daghan ang sulod sa e-mail. Ang uban komentaryo sa pipila ka mga isyu nga buot nila ibahin sa ako-a. Ako usab nabasa ang e-mail gikan sa akong gwatsinanggo nga pag-umangkon nga si John Brian o JB nga atu-a sa Saudi nagtrabaho. Sanglit iya kanunay nga hisgutan ang mahitungod sa iyang nabasa sa mga diyaryo ug nakita sa telebisyon nga mga panghitabo dinhi sa Pilipinas labi na gyud sa Mindanao, normal lang nga mas interesado ‘ko nga unahon pagbasa ang e-mail sa akong pang-umangkon.

Mao kini ang iyang mensahe:

“Maayo’ng adlaw nimo diha ‘Kol. Grabe sikat na gyud kaayo ang Pilipinas karon diri sa Saudi. Labi na gyud ang Mindanao ‘Kol. ‘Negatively’ lang hinuon; medyo sakit paminawon. Una, kanunay hisgutan diri ang nanggawas nga mga balita mahitungod sa giyera sa Marawi. Kini seguro tungod sa kanunay nga paghisgot sa kalambigitan sa mga terorista’ng ISIS ‘Kol kay medyo sensitibo kaayo na nga isyu diri sa Saudi.

“Unya ‘Kol wa pa mahuman ang kagubot sa Marawi espesyal na pud ang balita diri ang nahitabo nga dugo-on kaayo nga pag-atake sa kapolisan sa panimalay sa mayor sa Ozamis City nga si Reynaldo Parojinog Sr. Ti-aw  mo ba’y 16 ang nangamatay sa maong ‘raid’ lakip ang mayor, iyang asawa, igsuon ug mga tawo nga gituho-an nga mga ‘body guards.’ Gisikop pa gyud ang iyang anak nga babaye kinsa mao pud ang bise mayor sa dakbayan.

“Subay sa maong balita ‘Kol ang pag ‘raid’ sa panimalay sa mayor kabahin sa pagserbi ug ‘search warrant’ kay kuno nahilambigit sa druga ang mayor ug ang iyang pamilya ingon man sa pagkupot ug daghang mga armas.

“Di ba ‘Kol dugay na kaayo ang mga estorya mahitungiod sa kalambighitan sa pamilya Parojinog sa kuno mga illegal nga kalihukan dili lang sa Mindanao kon dili lakip na usab sa ubang mga dapit sa Pilipinas apil na ang Metro Manila? Di ba ‘Kol mao na ang pamilya nga gilambigit sa pagsulpot sa gitawag nga ‘anti-communist’ nga grupong Kuratong Baleleng, ang tumbas sa atu-a diha sa Dabaw ang Alsa Masa?

“Ngano nga karon lang mora ug nakahuna-huna ang kapolisan nga ipahiluna and ‘raid’ sa panimalay sa maong pamilya sa mayor? Hadlok ang mga pulis o hepe nila nga unang nadestino didto sa Ozamis? O, basin ‘Kol ug kontrolado sa maong politikanhong pamilya ang bisan si kinsa nga nadestinong hepe gawas ni Sr. Inspector Espenido?

“Kaniadto man gud ‘Kol, estudyante pa ko sa high school ug hangtud nagkolehiyo na ko, kanunay nako nadungod ug nabasa diha sa atu-a sa Dabaw ang mga balita nga kuno human sa paghinay sa insurhensiya sa Mindanao, ang mga sakop kuno sa Kuratong Baleleng gibahin-bahin na ug pipila ka grupo sa mga nagtukod ani unya gitahasan kuno nga maghimo ug mga krimen sama sa pagpanghold-up ug bangko, pagpangkidnap nga pangayo-an ug ransom, ug uban pang mga krimen nga dinagko usab ang makuha nga kwarta. Unya ‘Kol karon aduna nay mga taho nga ang grupo nga ubos na sa pagpadagan sa namatay nga mayor sa Ozamis City, misulod na sa pamatigayon sa illegal nga druga. Klaro na nga dinagko na gyud ning ilang illegal nga negosyo, di ba ‘Kol? Tinuod kaha ni tanan nga pasangil ‘Kol?

“Hinuon, dako ang posibilidad nga tinuod kay duna man gud ni nga pamilya ‘history’ sa pagkalambigit sa mga kalihukan nga kontra sa balaod. Ang problema lang wa gyud ni sila madutli sa ilang mga kontra ug sa mga tawo nga wa mahiuyon sa ilang gihimo. Ambot kon kini tungod ba sa ilang koneksiyon sa mga dagkong nasudnong politiko didto sa Manila ingon man sa kuno kanunay nila nga paglawog sa mga kadagko-an sa kapolisan lakip na sa militar?

“Seguro, ang pagdestino ni Sr. Insp. Espenido didto sa Ozamis ‘Kol nakakita ra gyud ug ‘katapat’ ang maong mayor ug iyang grupo kay gikasahan gyud sila. Ug di lang basta kasa, gikablit gyud ang gatilyo nga misangpot sa ilang kamatayon. Pero unsa pud kaha katinuod ang pasangil sa nahibilin nga pamilya sa namatay nga mayor nga dili lang to basta ‘raid’ kon dili tiningub nga pagpamatay sa mga gidudahang kontra sa administrasyon ni Presidente Duterte ug kadtong napasanginlan nga nahilambigit sa illegal nga druga? Ang mga ngalan man gud ni anhing mayor Reynaldo Parohinog Sr. ug sa iyang anak nga si Bise Mayor Princess Parojinog-Chavez naa sa listahan sa mga ‘narco-politicians’ nga gihuptan ni Presidente Digong, di ba ‘Kol?”

Akong gitubag ang si-aw nga sa karon medyo seryuso na nakong pag-umangkon:

“Kuyawa na nimo diha sa Saudi Jib uy, mora man ug mas daghan na ka ug nahibaw-an sa dagan sa Pilipinas nga naa na ka sa gawas kay sa kaniadtong diri ka pa sa Dabaw? Pero husto na ang mga balita nga imong nabasahan ug nakita sa telebisyon diha mahitungod sa Pilipinas ug Mindanao. Nahitabo gyud na diri sa Ozamis ug nahimo nga dakong debati ang mga pasangil ug kontra pasangil sa kampo sa kapolisan ug sa pamilya sa mga Parojinog. Perto ang di pa klaro mao ang kamatuoran sa mga pasangil ingon man kontra pasangil sa mga protagonista sa maong panghitabo. Mao nga importante gyud nga mosangpot ngadto sa husgado ang tanan aron didto mahibaw-an ang kamatuoran.

“Husto pud ka Jibby sa imong gisulti sa ako-a nga kusog kaayo ang mga hagawhaw mahitungod sa kalambigitan sa pamilya Parojinog ngadto sa Kuratong Baleleng nga grupo ug sa gitawag nga Martilyo Gang. Ang problema lang kay wa pay mga kaso nga mihangtud sa pagdesisyon sa mga korte batok niadtong mga nadakpan nga mga miyembro. Ang uban pud nga mga suspetsado gipamatay sa gidudahang mga kaubanan nila sa grupo. Mao nga sa akong tan-aw wa gyud mo ‘prosper’ ang mga kaso aron malambigit ang gidudahang mga nangulo sa organisadong grupo sa mga kriminal. Sa akong personal nga huna-huna Jib mao ni hinungdan nga gidiretso na gyud sa kapolisan ang pagtiklo sa suspetsadong mga lideres sa maong grupo. Kon husto o dili ang gibuhat sa kapolisan ang korte na ang maghatag ani ug katin-awan. Hulat na lang ta Doy sa resulta.”

Posted in Opinion