NUNOT SA ALISNGAW SA KAPE| Planong bakasyon ni JB

LABIHANG inita kaniadtong milabay nga Sabado. Subay sa balita nga nasibya sa telebisyon ang init “factor” sa Dakbayan sa Dabaw niadtong adlawa diha sa 44 degrees celcius. Nagpamaak.

Mao nga sa mga bandang alas 4 hapon niadtong Sabado gitaod nako ang “hose” sa “outdoor’ nga gripo ug namisbis sa mga tanum sa nataran.

Pero igo lang ko nakapasirit ug tulo ka puno-an sa mga misitas mihunong ang usa ka tricycle ug nanaog ang akong pag-umangkon nga si JB. Unya misunod pagkanaog niya ang iyang asawa nga nagkugos sa ilang duha ka semana nga anak.

“Naunsa man mo Doy nga inyo man na nga gidala inyong anak nga bag-ong natawo unya hapon pa gyud?”

Tubag sa akong karaho nga pag-umangkon, “Sigi man gud ug hilak ‘Kol. Ingon to among silingan nga basin ug gibutdan ug tiyan. Pabuhotan kuno ug aso diha sa ilang Manang Tikay nga ilado nga tigbuhot sa mga batang gibutdan.”

Dali nakong sumpay, “Unya humana na ug pabuhot?”

“Wala ‘Kol, kay tu-a daw sa Calinan si Manang Tikay.”

“Ngano nga wa na man na maghilak? Basin naunsa na na?”

Misagbat ang asawa ni JB, “Ambot bitaw ‘Kol. Pero ganiha sa paglakaw namo gikan sa balay ni Manang Tikay, ako gitan-aw ang iyang lampin nga gibugkos sa iyang tiyan. Mora ug nahugot ug bugkos. Mao nga ako gilu-agan gamay. Human ato ‘Kol ako gipadede sa ako-a ug hangtud karon mihilum na man.”

Dali nga misumpay akong Misis, “Kinsa diay nagtaud sa lampin sa bata ganiha?”

Tubag sa asawa sa akong pag-umangkon, “Si JB man ‘Tie.”

Jesus, Maria, si JB diay. Unsa man ang kabangkaagan anang bataa nga wa man seguro na magtuon sa pagtaud ug lampin. Unsa man Jib gitudlo-an mo ana sa inyong klase sa HRM?”

“Wala gyud Auntie. Ang kanunay namo gi praktis mao ang pagpilo sa mga table napkin ug pagbutang ani sa lamisa kauban sa mga kubiyertos.”

Mibahakhak ko ug kusog ug makantalitahon nga nagkomedya kang JB, “Doy, ngano nga wa ka magpa ‘tutorial’ sa imong Mama. Di ta mo magkabu-ang ug pangita ug tigbuhot ug aso sa tiyan sa inyng bata.”

Gipasulod ni Misis nako ang asawa ni JB sa balay ug ang karahong pag-umangkon misunod ug pagbalik ug gawas nagdala na ug usa ka tasa nga kape nga nangalisngaw pa sa kainit.

“Naunsa man ka Jib nga nagkape man ka nga init man kaayo ang panahon. Naa man unta didto ‘juice’ sa sulod?”

Unsaon man ‘Kol nga mao man ni pangitaon sa ako tiyan kon moanhi ko sa inyoha.” Tubag nako, “Ah, mao ba. Na hala sigi; wan a ko’y mahimo diha.” Ug samtang namisbis ko sa mga tanom si Jb nagsunodsunod sa ako-a bitbit ang iyang kape.

“Naunsa na man didto sa inyo sa Kabisay-an ‘Kol; tua na man didto ang gubot karon. Giatol pa gyud nga panahon sa ‘summer’ ug daghan kaayong gipaabot nga mga turista. Didto pa gyud gihimo sa Bohol ang usa ka panagtigum sa mga kadagko-an sa pamatigayon sa mga nasud sakop sa ASEAN? Nabalhin na hinuon atensiyon sa mga tawo sa Pilipinas ug sa ubang kanasuran gikan sa Mindanao ngadto sa inyoha.”

Tubag nako, “Lagi Jib, wa gyud na damha seguro sa katawhan didto lakip na sa mga kapolisan ug kasundalohan nga moabot sa Bohol ang mga bandido nga Abu Sayaff. Ug wa pud damha sa taga Inabanga nga duna diay sila taga ilaha nga sakop na sa mga teroristang grupo nga mao kuno ang naggiya sa mga armado.”

“Seguro ‘Kol, pasalamat ta sa mga Kano nga naghatag ug pasidaan sa maong plano sa mga Abu Sayaff. Ingon man gud sa balita ‘Kol ang pasidaan gipaagi sa usa ka ‘travel advisory’ sa mga Amerikanhon nga dili moadto didto sa Sentrong Kabisay-an kay dunay hulga sa mga terorista.”

Pabalang nakong sumpay kang JB, “Diha ta di magkauyon Doy. Ngano nga pasalamatan man ang mga Kano nga kon ato gyud tuki-on pag-ayo mora ug dili man tukma ang ilang gihimo. Kon ako ang pangutan-on Doy, wa na lang unta to gipalanog ang ilang ‘travel advisory’. Siyempre, kon tinuod sila nga higala ug kaalyado sa Pinas, ang ila unta buhaton mao ang paghatag ug inpormasyon sa kadagko-an sa kasundalohan ug kapolisan mahitungod sa lihok ug nahimutangan sa mga Abu Sayaff aron masanta sila sa ilang pagbiyahe didto sa Bohol. Ang nahitabo Jib, mora ug ila lang gipasagdan ang mga otoridad sa Pilipinas nga naay moabot nga maghimo ug kagubot; bahala na mo mangita nila ug mosanta sa ilang himuon sa ilang pag-abot kon asa sa Kabisay-an. Mao nga ang nahitabo Jib, paggawas sa ‘travel advisory’ sa Amerika, misunod pud ang ubang mga nasud nga ilang kaalyado kuno. Resulta, daghan nga naunsiyami nga mga ‘booking’ sa mga turista didto. Mikamang ang atong industriya sa turismo didtong dapita.”

“Buot nimo pasabot ‘Kol, angayan unta nga tabangan sa mga Kano ang atong mga otoridad sa pagtumbok sa nahimutangan sa mga teroristang grupo mintras naa pa sila sa Mindanao ug kon asa sila makita sa kasundalohan ug kapolisan didto sila enkwentruhon?”

“Ingon gyud ana Jib. Kon tinuod nga nahibaw-an sa mga Kano ang laraw sa mga Abu Sayaff nga moatake sa Kabisay-an buot  ipasabot nga naa sila’y ‘intelligence report’ mahitungod niini. Ug posibli kana kay naa baya silay mga teknolohiya ug kahimanan sa pagpaniid. Sa ako gani pagtu-o Jib kita sa mga Kano sa ilang ‘computer monitors’ hain nagpahiluna ang mga bandido mentras naa pa sila sa Mindanao ug hangtud sa ilang pagbiyahe. Pero mora ug ila kining gitago sa atong mga otoridad. Ang ila hinuon nga gihimo mao ang pagpagawas ug ‘travel advisory’ sa ilang mga tawo. Resulta, dako kaayo ang kaguliyang sa katawhan sa Kabisay-an.”

“Wais gyud diay ang mga Kano ‘Kol no. Simpli kaayo ilang terada aron makabawos kang Duterte. Di gyud kadudahan.”

“Unya Jib. Asa man ka manarbaho kon makaadto ka usab sa gawas sa Pinas?”

“Sa Amerika ra gihapon ‘Kol. Tu-a man didto magpuyo ang akong ‘sponsor’ kon maka-apply. Ang igsuon ni Misis nga naminyo ug Kano. Siya daw ang mogasto sa mga rekisitos sa biyahe.”

“Aw diay. Unsyalan man ka Jib. Didto ra man diay ka gihapon moadto sa nasud nga ‘wais’.”

Taud-taud migawas ang asawa ni JB nagkugos gihapon sa ilang anak nga hilum na kaayo. “Mopauli na mi ‘Kol, kay medyo ngitngit na. Naa ra ba mi dala nga bata; basin mobalik na pud mi sa tigbuhot ug aso sa gibutdan ug tiyan.”

“Sigi Doy; unya kanus-a mo Bakasyon sa Bohol; didto sa mga paryente sa imong asawa? Taga asa gani ilang kaliwat?”

“He, he, he, sa Inabanga ‘Kol.’ Dayon misakay ang akong pag-umangkon sa tricyle nilang dala ug mipauli.

Posted in Opinion