NUNOT SA ALISNGAW SA KAPE| Kulba nga kahimtang sa Pilipinas

BAG-O lang mi nahuman ug paniudto kaniadtong milabay nga Domingo ug nakita nako ang akong pag-umangkon nga si JB nga nagdanga-danga paingon sa balay. Wa pa gani makaabot sa may ‘gate’ nagngisi na ang karaho mora ug nakakita ug maayohon. “Itulod lang na usa ka bahin sa ‘gate’ Doy kay wa namo na i-lock,” pag-agni nako kang JB nga diha na sa may ganghaan.

“Unsa may nakaon nimo nga sayo pa kaayo, wa pa ko kahuman ug panghingi-ki sa ngipon nia na man ka Jib?”

“Nakalighot ko ‘Kol kay natulog ang bata ug nakatulog pud si Misis nga nagtabogtabog sa duyanan. Mao nga midali ko ug anhi kay kon maabtan nga makamata na sila basin ako na sab makabantay sa bata samtang magdigamo sa balay ako’ng asawa,” dali nga tubag sa akong pag-umangkon.

“Unya, unsa ma’y ato Doy?”

“:Unsa pa ‘Kol, di mangape. Lami man gud to’ng kape nga ‘native’ nga imong giluto kaniadtong milabay nga semana.”

“Hinatag to ni Edward nga bana ni Gina Jib. Gikan to’g Bukidnon. Hinimo sa mga madre sa ‘Transfiguration Shrine’ didto sa Malaybalay. Maayo kay naa pay sobra sa gitimpla sa imong auntie Nene ganiha; gisulod sa thermos. Pag-ipis lang didto Doy. Duha-a ka tasa kay ako na lang pud ang usa.”

Dali nga misulod si JB sa kusina ug taudtaod ningbalik nga bitbit na ang duha ka tasa’ng kape nga nangalisngaw sa kainit ug kahumot. Gitunol sa akong pag-umangkon ang usa ka tasa ug didto mi nagpahiluna sa lamesa duol sa garahe.

“Naunsa na man ang kalibutan karon ‘Kol nga mora man ug kulba kaayo kining panagbaylo-ay ug pasidaan sa North Korea ug Amerika nga ang bisan unsang lakang nga mahimo batok sa usag-usa tugbangan ug sama pud nga lakang. Mora man ta ani ug nag-ungaw sa dakong kagubot ‘Kol. Ang akong kahadlokan ‘Kol ang balita nga dunay kapasidad ang North Korea nga maglunsad ug giyera nukleyar batok sa Amerika ug sa mga kaalyado ani nga mga nasud sa Asya. Unya sigi pa gyud ug pakita ang komunistang Korea sa ilang mga armas missile nga daghan kaayo.

“Duol ra ba kaayo ang Pilipinas sa North Korea ‘Kol ug nahibaw-an pud nga kaalyado sa Amerika sulod na sa dugay nga panahon. Kon puntariyahon ta sa ilang missile nga may dalang bomba nukleyar impas ta tanan ana ‘Kol. Maayo man ang Japan kay naa pud sila ilang mga sopistikado nga matang sa panalipud batok sa maong mga delikadong armas. Kita wa gyud.”

“Aw wa gyud ta’y laing kapadulngan Jib kon dili ang isalig na lang sa Gino-o ang pagluwas kanato sa posibleng dako kaayo nga katalagman. Ang tinuod Jib nagduda ko nga kining gihimo karong ni US President Donald Trump sa pagpanawag sa mga Presidente sa kaalyadong mga nasud kabahin ni sa iyang pagseguro nga malig-on pagbalik ang relasyon sa Amerika sa mga kaabin niini. Unya mogawas nga pagasabton kini sa North Korea nga posibli nga ang Amerika nagbutang ug mga armas sa panggiyera sa maong mga kaalyadong nasud. San ingon, mahimong ang North Korea, kon mahitabo gyud ang kagubot, unahon pag-atake ang mga nasud nga kaalyado sa Amerika aron mabungkad ang mga ‘defense system’ nga gipahimutang didto.

“Sa maong estratehiya Jib, malikayan pud sa US nga direkta sila atakehon sa North Korea sa mga missile niini nga dunay ‘nuclear warheads’. Sa ingon ang Estados Unidos makabaton ug igo nga panahon aron ilang mapanalipdan ang ilang kayutaan ug katawhan kay ang pagpangatake unya sa North Korea mahimong malangay didto sa mga kaalyadong nasud. Ug samtang kini mahitabo ang Amerika magmaniobra sa ilang mga kagamitan arong kini ipunting sa labing mahinungdanon nga ‘target’ didto sa North Korea. Apan ang posibleng mahitabo mao nga nasakripisyo na ang kahimtang sa mga nasud kaalyado lakip na ang mga molupyo niini.”

“Grabe gyud ‘Kol no. Wais gyud kaayo ang Amerika, Mora ug gibalik lang nila ang estratehiya nga ilang gigamit sa milabay nga mga gubat kalibutanon. Sa ‘first World War’ di ba didto lang ang giyera sa Europa ug ang Estados Unidos nagsigi lang ug baligya sa mga bomba ug bala ug uban pang gamit sa gubat? Ulahi na kini nga nagpadala ug mga sundalo didto sa dihang medyo halos nagkaluya na ang pwersa sa mga Aleman ug mga kaalyado sa maong nasud. Mao pud gihapon na ‘Kol ang ilang gihimo sa ikaduhang gubat. Didto gihapon sa Europa ang unang teyatro sa giyera ug mikuyanap na lang kini sa Asya gumikan sa pagsalmot sa nasud Hapon usa ka tuig kapin ang milabay human ang unang bala gipabuto sa giyera didto sa Europa.”

“Wow Jib, mora na ka ug ‘war historian’ sa imong gisaysay karon. Asa ka kahibawo ana Doy?”

“Unsa man ka ‘Kol. Kalimot ka nga nagpaminaw man ko sa inyoha ni Papa nako sa dihang nag-estroya mo kaniadto mahitungod sa milabay nga giyera mondiyal? Wa lang ka kabalo ‘Kol, merihistro man to sa ako-ang huna-huna kay nindot man gud ning duna tay kahibalo sa mga nanglabay nga panghitabo sa kalibutan.”

“Hinuon, tinuod na imong obserbasyon Jib. Dunay mga nasud nga ingon ana. Ilang isakripisyo ang ilang mga kaalyado aron kapanalipdan ang ilang interes. Pero mora ug nasabtan ni sa atong Presidente Duterte Jib. Mao seguro nga mas iyang gihugtan ang relasyon sa Pilipinas sa mga nasud sulod sa Asya kay wala may laing dali nga matawag aron pagtinabangay kon dili mga silingan nga nasud usab.

Kon simbako moalma gyud ang North Korea batok sa Amerika unya di kaya ani nga modiretso ug sulong didto kay layo man kaayo, normal lang nga ang mga instalasyones sa Estados Unidos nga naa sa mga nasud nga kaalyado ug duol sa North Korea and unahon sa pagsulong. Unya maghulat ta kanus-a moabot ang Amerika aron pagluwas nato?”

Sa pilosopo’ng pinulongan Jib, “Mag-unsa na man ang kumpay kon patay na ang kabayo?”

“‘Kol, hurot na akong Kape; ganiha pa. Uli na ko kay basin gipangita na ko ni Misis. Maglaba pa seguro ko ug lampin pag-abot nako sa balay ‘Kol. Salamat sa lami nimong kape ug sa lain nakong nakat-onan sa imoha.”

“Hala sigi Doy, padayon. Pag-amping sa pagmaneho sa imong motor. Basin nahubog ka sa akong kape.”

Posted in Opinion